Enoksaparin: Nedir? Nasıl Kullanılır?

2026-01-28

Kısa Özet

Enoksaparin, kan pıhtılarını önlemek ve tedavi etmek için kullanılan bir kan sulandırıcıdır (antikoagülan). Cilt altına yapılan hazır enjektörlerle uygulanır. Ameliyat sonrası, uzun süre yatakta kalma veya bazı kalp-damar hastalıklarında hekimler tarafından reçete edilir.

Başlıklar - Table of Contents

İlacın tanımı, tipi ve Türkiye’de bulunan ticari isimleri

Enoksaparin, düşük molekül ağırlıklı heparin (DMAH) grubunda bir antikoagülandır. Kanda pıhtı oluşumunu azaltır. Türkiye’de en çok bilinen marka Clexane’dir; ayrıca çeşitli jenerik enoksaparin sodyum ürünleri bulunur. Bu ilaç reçete ile eczanelerden temin edilir; kendi başınıza başlamayın.

Enoksaparin Genel Bilgiler

Etki mekanizması: Antitrombin adlı doğal proteini güçlendirerek pıhtılaşma faktörlerini (özellikle Faktör X) baskılar.
Uygulama yolu: Cilt altına (subkutan) enjeksiyon. Genellikle karın bölgesine uygulanır.
Doz ve süre: Kilo, böbrek fonksiyonu ve hastalığınıza göre değişir. Dozu ve kullanım süresini yalnızca hekiminiz belirler.
İzlem: Çoğu hastada rutin kan testine gerek olmaz; ancak gebelik, aşırı kilo, böbrek sorunları gibi durumlarda hekim Anti-Xa düzeyi gibi testler isteyebilir.
Saklama: Oda sıcaklığında, ışıktan uzak ve çocukların erişemeyeceği yerde saklayın. Dondurmayın.
Atık yönetimi: Kullanılmış iğneleri delinmeye dayanıklı kapta biriktirin; eczacıya veya sağlık kuruluşuna danışarak güvenli şekilde imha edin.

Enoksaparin Kullanım Alanları (Tıbbi endikasyonları)

Derin ven trombozu (DVT) ve akciğer embolisi (PE) tedavisi ve önlenmesi.
Ameliyat sonrası pıhtı önleme: Ortopedik (kalça/diz), karın veya kanser cerrahileri sonrası.
Uzun süre hareketsizlik: Yatak istirahati gereken hastalarda pıhtı riskini azaltma.
Kalp-damar hastalıkları: Kararsız anjina ve bazı kalp krizi tiplerinde pıhtı kontrolü.
Diyaliz sırasında damar içinde pıhtı oluşumunu önleme.

Bu kullanımlar hekiminizin değerlendirmesine göre değişir. Enoksaparin kullanımı her zaman bireysel risk ve yarar dengesi gözetilerek düzenlenir.

Enoksaparin Yaygın Yan Etkileri

Yaygın: Enjeksiyon yerinde morarma, hassasiyet veya küçük kanama; burun veya diş eti kanaması; kolay morarma.
Daha seyrek: Döküntü, kaşıntı; hafif karaciğer enzim artışı (kan testinde saptanır).
Ciddi (acil müdahale gerektirir): Şiddetli veya durmayan kanama, siyah dışkı, kırmızı/çay rengi idrar, ani şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, nefes darlığı, göğüs ağrısı, alerjik reaksiyon (yüz/dil şişmesi, hırıltı). Bu belirtilerden biri olursa derhal acil yardım isteyin.

Uyarılar

Kanama riski: Önceden kanama bozukluğu, peptik ülser, yakın zamanda geçirilmiş beyin/omurilik ameliyatı olanlarda kanama riski artabilir. Hekime danışın.
İlaç etkileşimleri: Diğer kan sulandırıcılar (ör. varfarin, DOAC’lar), antitrombosit ilaçlar (ör. yüksek doz aspirin, klopidogrel), NSAİİ’ler (ibuprofen, naproksen) ve bitkisel ürünler (ginkgo, sarı kantaron gibi) kanama riskini artırabilir. Tüm ilaç ve takviyeleri hekiminize söyleyin.
Omurilik/epidural anestezi: Spinal/epidural işlemlerle birlikte nadiren omurilik içinde kanama görülebilir. Anestezi planınızı ve enoksaparin saatlerini mutlaka hekiminizle koordine edin.
Trombosit düşüklüğü (HIT) öyküsü: Heparin kaynaklı trombositopeni geçirdiyseniz enoksaparin kullanmayın; hekime söyleyin.
Böbrek fonksiyonu: Böbrek sorunu olanlarda doz ayarı gerekebilir; kontrolsüz şekilde doz değiştirmeyin.
Gebelik ve emzirme: Enoksaparin gebelikte sık kullanılan bir seçenektir; yine de kullanım kararı kadın doğum ve ilgili hekimlerce verilmelidir. Emzirme döneminde de hekime danışın.
Uygulama ipuçları: Enjeksiyonu karın sağ/sol bölgesine, her seferinde yeri değiştirerek yapın; bölgeyi ovmayın/masaj yapmayın. Hazır şırıvadaki hava kabarcığını çıkarmayın (ilaçla birlikte tasarlanmıştır).
Doz atlama: Çift doz yapmayın. Ne yapacağınızı bilmiyorsanız hekiminizi veya eczacınızı arayın.

Her durumda, ilaç başlamadan önce ve kontrol randevularında hekime danışın. Kendi kendinize kesmeyin veya doz değiştirmeyin.

Sık Sorulan Sorular

Enoksaparin nedir? Düşük molekül ağırlıklı heparin grubunda, pıhtıyı önleyen bir kan sulandırıcıdır. DVT ve akciğer embolisi gibi durumlarda kullanılır.
İğneyi nereye ve nasıl yaparım? Genellikle karın bölgesinin sağ/sol yanına cilt altına yapılır. Her seferinde yeri değiştirin, işlemin ardından bölgeyi ovmayın. Sağlık ekibinizden pratik eğitim isteyin.
Ne kadar süre kullanacağım? Ameliyat sonrası koruma birkaç gün–haftalar sürebilir; tedavi amaçlı kullanım daha uzun olabilir. Süre, sizin riskinize göre hekim tarafından belirlenir.
Kan testi gerekir mi? Çoğu kişide gerekmeyebilir. Gebelik, aşırı kilo, böbrek sorunu gibi durumlarda hekim Anti-Xa gibi testler isteyebilir.
Diğer ilaçlarımla birlikte alabilir miyim? Bazı ağrı kesiciler ve kan sulandırıcılarla birlikte alınması risklidir. Tüm ilaçlarınızı hekime ve eczacınıza söyleyin.