Kısa Özet
Apiksaban, kanın pıhtılaşmasını azaltan bir ilaçtır (antikoagülan). İnme ve pıhtı riskini düşürmek için kullanılır. Düzenli ve doğru kullanım çok önemlidir; kanama belirtisi olursa gecikmeden tıbbi yardım alın.
İlacın tanımı, tipi ve Türkiye’de bulunan ticari isimleri
Apiksaban, doğrudan faktör Xa inhibitörü (DOAK) sınıfında, ağızdan alınan bir kan sulandırıcıdır. Türkiye’de başlıca ticari ismi: Eliquis. Genellikle 2.5 mg ve 5 mg tablet formları bulunur. Yalnızca hekim reçetesi ile verilir.
Apiksaban Genel Bilgiler
- Etki mekanizması: Pıhtı oluşumunda rol alan faktör Xa’yı bloke ederek pıhtılaşmayı azaltır.
- Kullanım şekli: Genellikle günde iki kez, her gün aynı saatlerde su ile yutulur. Yemekle veya aç karnına alınabilir.
- Doz örnekleri: Endikasyona göre değişir (ör. bazı durumlarda 2.5 mg veya 5 mg, günde iki kez). Kesin dozu hekiminiz belirler.
- Doz atlama: Unutulan dozu hatırlayınca alın; bir sonraki dozu ikiye katlamayın.
- İlacı kendi başınıza kesmeyin: Ani kesme pıhtı riskini artırabilir. Ameliyat/diş çekimi öncesi bırakma süresini hekim belirler.
- Saklama: Oda ısısında, kuru ve çocuklardan uzak tutun.
Apiksaban Kullanım Alanları (Tıbbi endikasyonları)
- Atriyal fibrilasyon (AF): İnme ve sistemik emboli (vücutta dolaşan pıhtı) riskini azaltma.
- Derin ven trombozu (DVT) ve akciğer embolisi (PE): Tedavi ve tekrarlamayı önleme.
- Kalça/diz protezi ameliyatı sonrası: Ameliyat sonrası pıhtı riskini azaltma.
Apiksaban, bazı özel kalp kapağı hastalıkları ve mekanik kapak varlığında uygun olmayabilir; bu durumlarda hekim farklı bir antikoagülan önerebilir.
Apiksaban Yaygın Yan Etkileri
- Kolay morarma, burun veya diş eti kanaması.
- İdrar ya da dışkıda kan, koyu katranımsı dışkı.
- Uzun süren kesik kanamaları.
- Baş dönmesi, halsizlik, solukluk (anemi belirtisi olabilir).
- Mide rahatsızlığı, hazımsızlık.
Acil yardım gerektiren durumlar: Şiddetli veya kontrol edilemeyen kanama, kafa travması sonrası baş ağrısı/sersemlik, kusmukta kahve telvesi gibi görüntü, felç belirtileri (yüz/kolda-bacakta güçsüzlük, konuşma bozukluğu). 112’yi arayın.
Uyarılar
- Kanama riski: Diğer kan sulandırıcılar, aspirin, nonsteroid antiinflamatuvarlar (ör. ibuprofen, naproksen) ve bazı antidepresanlar ile birlikte kullanım kanama riskini artırabilir. Hekime danışın.
- İlaç etkileşimleri: Güçlü bazı antibiyotikler, mantar ilaçları, HIV ilaçları; greyfurt suyu ve sarı kantaron gibi bitkisel ürünler apiksaban düzeyini etkileyebilir.
- Böbrek/karaciğer hastalığı: Doz ayarı gerekebilir; hekim kontrolü şarttır.
- Gebelik ve emzirme: Yeterli veri sınırlıdır. Kullanım kararı hekim tarafından verilmelidir.
- Spinal/epidural girişimler: Belden iğne veya kateter uygulamalarında omurilik çevresinde kanama riski artabilir; işlem öncesi doktorunuza kullandığınızı bildirin.
- Spor ve yaralanma: Temas sporlarından kaçının; kesici alet kullanırken dikkatli olun.
Herhangi bir ilacı başlarken, bırakırken veya doz değiştirirken mutlaka hekiminize danışın.
Sık Sorulan Sorular
- Apiksaban INR takibi gerektirir mi? Rutin INR takibi gerektirmez; yine de hekim düzenli kontrol isteyebilir.
- Ne kadar süre kullanacağım? Süre, hastalığınıza ve riskinize göre değişir (ör. ameliyat sonrası kısa süre, DVT/PE’de aylar). Kararı hekim verir.
- Dozumu unuttum, ne yapayım? Hatırlayınca alın; bir sonraki dozu ikiye katlamayın. Programınıza geri dönün.
- Diş çekimi/ameliyat öncesi kesmeli miyim? Kendi başınıza kesmeyin. İşlem türüne göre hekiminiz ne zaman durdurup yeniden başlayacağınızı söyleyecektir.
- Bitkisel ürünler ve vitaminler? Sarı kantaron, greyfurt ve bazı takviyeler etkileşebilir. Yeni bir ürün kullanmadan önce hekime/eczacıya danışın.
Kaynaklar
- Apiksaban – Vikipedi
- Antikoagülan – Vikipedi
- CDC – Deep Vein Thrombosis (DVT)
- Akciğer embolisi – Vikipedi
- CDC – Atrial Fibrillation
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekiminizin yerini almaz.
Last reviewed: 2026-01-18
