Kısa Özet
Enalapril, yüksek tansiyon ve kalp yetmezliği tedavisinde kullanılan bir ACE inhibitörüdür (anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörü). Düzenli kullanıldığında tansiyonu düşürür, kalbi ve böbrekleri korumaya yardımcı olur.
İlacın tanımı, tipi ve Türkiye’de bulunan ticari isimleri
Enalapril, enalapril maleat etkin maddesini içeren reçeteli bir tansiyon ilacıdır. Tablet formları genelde 5 mg, 10 mg ve 20 mg’dır. Türkiye’de örnek marka: Renitec ve çeşitli jenerik ürünler. Marka isimleri zamanla değişebilir.
Enalapril Genel Bilgiler
Enalapril, vücutta damarları daraltan bir maddeyi (anjiyotensin II) azaltır. Böylece damarlar gevşer, tansiyon düşer ve kalbin yükü hafifler. Kalp yetmezliğinde hastaneye yatışları ve bazı riskleri azaltmaya yardımcı olabilir. Etkisi genellikle birkaç saat içinde başlar; tam yarar için düzenli kullanım ve takip gerekir.
Enalapril tek başına veya farklı ilaçlarla (örneğin diüretikler/su atıcılar, kalsiyum kanal blokerleri) birlikte verilebilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün Temel İlaçlar Listesi’nde yer alan bir tedavi seçeneğidir.
Enalapril Kullanım Alanları (Tıbbi endikasyonları)
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon) – erişkinlerde ve uygun görülen çocuklarda.
- Kalp yetmezliği – semptomları azaltmak, yaşam kalitesini ve bazı sonuçları iyileştirmek için.
- Sol ventrikül fonksiyonu zayıf olan kişilerde, hekimin uygun gördüğü durumlarda riskleri azaltmaya destek.
- Kronik böbrek hastalığında ve/veya diyabette proteinüri (idrarda protein) varsa böbrekleri korumaya yardımcı.
Hangi durumlarda enalaprilin uygun olduğuna hekim karar verir.
Enalapril Nasıl Kullanılır?
- Genelde günde 1 veya 2 kez, her gün aynı saatte alınır. Yemekle veya aç karnına alınabilir.
- Başlangıç ve hedef dozlar kişiye özeldir; örnek erişkin dozları 5–20 mg aralığında olabilir. Dozu yalnızca hekiminiz ayarlar.
- İlk doz veya doz artışından sonra baş dönmesi olabilir; ayağa yavaş kalkın ve bol sıvı tüketin (hekiminiz aksini söylemediyse).
- Doz atlanırsa, hatırlayınca alın; bir sonraki doza yakınsa atlayın. Çift doz almayın.
- Düzenli tansiyon ölçümü, kan tahlili (böbrek fonksiyonu, potasyum) kontrolü önemlidir.
Enalapril Yaygın Yan Etkileri
- Kuru, inatçı öksürük.
- Baş dönmesi, halsizlik, baş ağrısı.
- Düşük tansiyon (özellikle ilk günlerde).
- Potasyum yüksekliği (hiperkalemi) – kas güçsüzlüğü, ritim bozukluğu riski.
- Böbrek fonksiyonunda değişiklik (kreatininde artış).
- Döküntü, tat değişikliği nadiren görülebilir.
Ciddi uyarı işaretleri: Yüz, dudak, dil veya boğazda şişme; nefes darlığı; bayılmaya yakın şiddetli baş dönmesi. Bu durumda acil yardım alın.
Uyarılar
- Gebelik: Enalapril hamilelikte sakıncalıdır; doğmamış bebeğe zarar verebilir. Hamileyseniz veya hamilelik planlıyorsanız hemen hekiminize söyleyin.
- Emzirme: Süte geçebilir. Emzirirken kullanım için hekiminize danışın.
- Geçirilmiş anjiyoödem (ani yüz-dil-boğaz şişliği): Enalapril kullanılmamalıdır.
- Böbrek damar darlığı, ağır böbrek/hacim kaybı: Yakın takip gerekir.
- Etkileşimler: Potasyum tutucu diüretikler (ör. spironolakton), potasyum takviyeleri ve potasyumlu tuzlar ile birlikte potasyum yükselmesi olabilir. Bazı ağrı kesiciler (NSAİİ) etkisini azaltabilir ve böbreğe yük bindirebilir. Lityum düzeylerini artırabilir. Alkol tansiyonu daha çok düşürebilir.
- İlaç kombinasyonları: Aynı anda ACE inhibitörü ve ARB (sartan) birlikte genelde önerilmez. Diyabetlilerde aliskiren ile birlikte kullanılmamalıdır.
- Ameliyat/diyaliz: Anestezi veya bazı diyaliz membranlarıyla reaksiyon riski olabilir; sağlık ekibine enalapril kullandığınızı söyleyin.
İlaçlarla ilgili her değişimde hekiminize danışın; kendi başınıza başlatmayın veya bırakmayın.
Sık Sorulan Sorular
- Enalapril etkisini ne zaman gösterir? Tansiyon düşürücü etki genelde ilk dozdan birkaç saat sonra başlar; en iyi sonuçlar düzenli kullanım ve birkaç haftalık takipte görülür.
- Kuru öksürük yaparsa ne yapmalıyım? Bu yaygın bir yan etkidir. Öksürük rahatsız ediyorsa hekiminizle görüşün; gerekirse alternatif ilaçlar düşünülebilir.
- İlacı aniden bırakabilir miyim? Hayır. Ani bırakma tansiyonun yükselmesine yol açabilir. Hekim kontrolünde azaltılır veya değiştirilir.
- Doz atladım, iki tablet alayım mı? Hayır. Atlanan dozu telafi için çift doz almayın.
- Besinlerle etkileşir mi? Aşırı tuz ve potasyumlu tuzlar etkileyebilir. Alkol baş dönmesini artırabilir. Greyfurtla belirgin bir etkileşimi bildirilmemiştir; yine de ölçülü tüketin.
Kaynaklar
- tr.wikipedia.org/wiki/Enalapril
- cdc.gov/bloodpressure/index.htm
- who.int/news-room/fact-sheets/detail/hypertension
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekiminizin yerini almaz.
Last reviewed: 2026-01-18
