Kısa Özet
Flukonazol, mantar enfeksiyonlarını (özellikle Candida) tedavi eden bir antifungal (mantar karşıtı) ilaçtır. Ağız, boğaz ve vajinal mantar enfeksiyonlarında sık kullanılır; bazı ciddi mantar hastalıklarında da rolü vardır. Doz ve kullanım süresi enfeksiyonun tipine göre değişir; her zaman hekiminizin önerilerini izleyin.
İlacın tanımı, tipi ve Türkiye’de bulunan ticari isimleri
Flukonazol, triazol grubu bir antifungaldir. Mantarların hücre zarındaki ergosterol üretimini bozarak etkili olur. Türkiye’de kapsül/tablet, oral süspansiyon ve damar içi (IV) formları bulunur. Yaygın ticari isimler arasında Diflucan ve çeşitli jenerik “flukonazol” markaları yer alır (marka isimleri zamanla değişebilir).
- Etkin madde: Flukonazol
- Farmasötik formlar: 50 mg, 100 mg, 150 mg kapsül/tablet; oral süspansiyon; IV flakon
Flukonazol Genel Bilgiler
- Nasıl etki eder? Mantar hücre zarının yapımı için gereken ergosterolü engeller; mantarın büyümesini durdurur.
- Ne kadar sürede etki eder? Bazı yüzeyel enfeksiyonlarda 24–48 saat içinde rahatlama başlayabilir; tam iyileşme için tedaviyi tamamlamak gerekir.
- Nasıl alınır? Genellikle gıda ile ya da aç karnına alınabilir. Mide rahatsızlığı olursa yemekle almak rahatlatabilir.
- Unutulan doz: Hatırlayınca alın; bir sonraki doz yaklaştıysa çift doz almayın.
- İlaç etkileşimleri: Varfarin ve benzeri kan sulandırıcılar; bazı diyabet ilaçları (hipoglisemi riski); fenitoin, karbamazepin; siklosporin/takrolimus; rifampisin; bazı statinler ve QT uzatan ilaçlarla etkileşebilir. Kullandığınız tüm ilaçları hekiminize/eczacınıza söyleyin.
Flukonazol Kullanım Alanları (Tıbbi endikasyonları)
- Ağız ve boğaz mantarı (orofaringeal/özofageal kandidiyaz)
- Vajinal mantar enfeksiyonu (vulvovajinal kandidiyaz)
- Cilt/kıvrım mantarları ve tekrarlayan kandidiyazlar
- Ciddi Candida enfeksiyonları (ör. kandidemi) – hastane koşullarında
- Kriptokokkal menenjit tedavisi ve idame tedavisi (uzman hekim yönetiminde)
- Bağışıklık sistemi zayıf kişilerde mantar enfeksiyonlarından korunma (profilaksi)
Not: Dozlar endikasyona göre değişir (örnek: vajinal kandidiyazda tek doz 150 mg; diğer durumlarda günde 50–400 mg). Kişisel doz planını yalnızca hekim belirler.
Flukonazol Yaygın Yan Etkileri
- Bulantı, karın ağrısı, hazımsızlık, ishal
- Baş ağrısı, baş dönmesi
- Deri döküntüsü veya kaşıntı
- Karaciğer enzimlerinde yükselme (genellikle geçici)
Ciddi ve nadir: Şiddetli deri reaksiyonları (yaygın döküntü, kabarma), sarılık, koyu renkli idrar, ritim bozukluğu/çarpıntı, nefes darlığı. Bu belirtiler olursa acil yardım alın.
Uyarılar
- Hamilelik: Özellikle ilk üç ayda yüksek doz ve uzun süreli kullanım doğumsal risklerle ilişkilidir. Hamileyseniz/hamile kalmayı planlıyorsanız hekim onayı olmadan kullanmayın.
- Emzirme: Sütle geçebilir; tek doz kullanımlarda genelde sorun beklenmez, yine de hekime danışın.
- Karaciğer/böbrek hastalığı: Doz ayarı gerekebilir. Karaciğer hastalığınız varsa yakın izlem gerekir.
- Kalp ritmi (QT uzaması) riski olanlar ve ilgili ilaçları kullananlar dikkatli olmalıdır.
- Alkol: Flukonazol ve alkol birlikte karaciğeri yorabilir; alkolü sınırlayın ve hekime danışın.
- Alerji: Önceden flukonazole/azole grubu ilaçlara reaksiyon verdiyseniz kullanmayın.
- Steroidler veya iştah açıcılar gibi başka ilaçlar kullanıyorsanız, etkileşim riski için mutlaka hekime/eczacıya danışın.
Sık Sorulan Sorular
- Flukonazol kaç günde etki eder? Yüzeyel enfeksiyonlarda 1–3 günde rahatlama başlayabilir; tam düzelme için önerilen süreyi tamamlayın.
- Yemekle almak gerekir mi? Gerekmez; mide hassasiyetiniz varsa yemekle alabilirsiniz.
- Doğum kontrol hapıyla etkileşir mi? Genellikle doğum kontrol etkinliğini azaltmaz; ancak eşzamanlı ilaçlar farklı etkileyebilir. Emin olmak için hekime danışın.
- Tek doz 150 mg yetmezse? Bulgular sürerse hekime başvurun; tekrar doz veya farklı tedavi gerekebilir.
- Partner tedavisi gerekir mi? Vajinal kandidiyazda partner genelde tedavi edilmez; partnerde belirtiler varsa hekim değerlendirmelidir.
Kaynaklar
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekiminizin yerini almaz.
Last reviewed: 2026-01-18
