Kısa Özet
Metoprolol, kalp hızını yavaşlatan ve kan basıncını düşüren bir beta bloker (kalp üzerine çalışan ilaç grubu)dir. Yüksek tansiyon, ritim bozukluğu, göğüs ağrısı (anjina) ve kalp yetmezliği gibi durumlarda kullanılır. İlacı kendi kendinize başlamayın veya aniden kesmeyin; her zaman hekiminiz ve eczacınızla görüşün.
İlacın tanımı, tipi ve Türkiye’de bulunan ticari isimleri
Metoprolol; metoprolol tartrat (kısa etkili) ve metoprolol süksinat (uzatılmış salımlı) tuz formlarında bulunur. Ağızdan tablet/uzatılmış salımlı tablet olarak, hastane koşullarında damar içi (IV) formu da kullanılabilir.
Türkiye’de yaygın ticari isimlere örnekler: Beloc, Beloc ZOK (uzatılmış salım), Lopresor. Marka listesi zamanla değişebilir; güncel bilgi için eczacınıza danışın.
Metoprolol Genel Bilgiler
- Etki mekanizması: Kalpteki beta-1 reseptörlerini bloke eder. Böylece kalp daha yavaş ve daha düzenli atar, kan basıncı düşer ve kalbin oksijen ihtiyacı azalır.
- Formlar: Kısa etkili tablet (genellikle günde 1–2 kez) ve uzatılmış salımlı tablet (genellikle günde 1 kez). Uzatılmış salımlı tabletler ezilmemeli veya kırılmamalıdır.
- Ne zaman alınır: Tercihen yemekle veya yemekten sonra alınır; her gün aynı saatte almak düzenli etki sağlar.
- Tablet güçleri: Ülkemizde sık görülen güçler örnek olarak 25 mg, 50 mg, 100 mg olabilir. Hekiminiz sizin için uygun dozu belirler.
- Takip: Tansiyon ve nabız evde takip edilebilir. Anlamlı baş dönmesi, bayılma eğilimi, çok yavaş nabız gibi durumlarda tıbbi destek alın.
Metoprolol Kullanım Alanları (Tıbbi endikasyonları)
- Yüksek tansiyon (hipertansiyon): Kan basıncını düşürerek inme ve kalp krizi riskini azaltmaya yardımcı olur.
- Göğüs ağrısı (anjina pektoris): Kalbin yükünü azaltır, eforla gelen ağrıyı hafifletir.
- Kalp ritim bozuklukları: Özellikle atriyal fibrilasyon gibi durumlarda nabız kontrolü için kullanılır.
- Kalp krizi sonrası: Kalbin korunması ve tekrar olay riskinin azaltılmasında yer alır.
- Kalp yetmezliği (azalmış ejeksiyon fraksiyonu olan): Uygun hastalarda, genellikle metoprolol süksinat (uzatılmış salım) tercih edilir.
- Migren korunması ve hipertiroidide çarpıntı kontrolü: Hekim uygun görürse destek amaçlı kullanılabilir.
Metoprolol Yaygın Yan Etkileri
- Yorgunluk, halsizlik
- Baş dönmesi, sersemlik hissi
- Yavaş nabız (bradikardi), düşük tansiyon
- Soğuk el-ayak
- Mide bulantısı, karın rahatsızlığı, ishal veya kabızlık
- Uyku sorunları, canlı rüyalar
- Nadir olarak cinsel istekte azalma
Çoğu yan etki hafiftir ve zamanla azalabilir. Şiddetli baş dönmesi, bayılma, çok yavaş nabız, nefes darlığı veya göğüs ağrısı gelişirse acil yardım alın.
Uyarılar
- Aniden kesmeyin: Metoprololü birden bırakmak göğüs ağrısını kötüleştirebilir, kalp krizi riskini artırabilir. Doz değişikliklerini yalnızca hekim planlamalıdır.
- Astım/KOAH: Metoprolol kalp seçici olsa da, yüksek dozlarda hava yollarını etkileyebilir. Nefes darlığı olanlar mutlaka hekime bilgi vermelidir.
- Diyabet: Metoprolol düşük kan şekerinin bazı belirtilerini (ör. çarpıntı) maskeleyebilir. Kan şekeri takibini aksatmayın.
- Kalp iletim sorunları: Şiddetli bradikardi, ileri AV blok veya kardiyojenik şok gibi durumlarda uygun olmayabilir.
- Gebelik ve emzirme: Gebelikte beta bloker gereksinimi hekim tarafından değerlendirilir; emzirme döneminde genelde düşük miktarda süte geçer. Kullanmadan önce hekime danışın.
- Etkileşimler: Diğer nabız düşürücüler (ör. verapamil, diltiazem, digoksin), bazı antidepresanlar (paroksetin, fluoksetin gibi CYP2D6 inhibitörleri) ve alkol etkileşebilir. Tüm ilaç ve bitkisel ürünleri hekiminize söyleyin.
- İştah açıcılar, soğuk algınlığı ilaçları ve bazı ağrı kesiciler tansiyonu etkileyebilir; hekim/eczacıya danışın.
Sık Sorulan Sorular
- Metoprolol ne kadar sürede etki eder? İlk dozdan itibaren nabız ve tansiyonda düşüş başlayabilir; tam etki için birkaç gün gerekebilir. Hekiminizin önerdiği süreyi tamamlayın.
- Uzatılmış salım (Beloc ZOK gibi) ile kısa etkili arasındaki fark nedir? Uzatılmış salım tabletler ilacı gün boyu yavaş salar ve genelde günde 1 kez kullanılır; ezilmemeli, bölünmemelidir.
- Metoprolol kilo aldırır mı? Direk kilo aldırması beklenmez; bazı kişilerde yorgunluk nedeniyle hareket azalabilir. Dengeli beslenme ve hafif egzersiz yardımcı olur.
- Metoprolol ile alkol alınır mı? Alkol tansiyonu daha da düşürebilir ve baş dönmesini artırabilir. Dikkatli olun ve hekiminize danışın.
- Nabzım çok düşerse ne yapmalıyım? Şiddetli baş dönmesi, bayılma, göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtiler varsa acil yardım alın. Doz değişikliğini kendi kendinize yapmayın.
Kaynaklar
Yasal Uyarı
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekiminizin yerini almaz. İlaçlar hakkında kararları yalnızca hekim ve eczacınızla birlikte verin.
Last reviewed: 2026-01-18
